صادرات قطعی و موقت چیست؟

در بازار پرسرعت جهانی، فروش کالا به کشورهای دیگر نقش بسیار مهمی در پیشرفت اقتصادی هر کشور ایفا می‌کند. برای ایران نیز، صادرات یکی از راه‌های اصلی کسب درآمد ارزی و رشد کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی به شمار می‌رود. با این حال، همه روش‌های ارسال کالا به خارج یکسان نیستند. طبق مقررات گمرک، صادرات در دو قالب «قطعی» و «موقت» صورت می‌گیرد. شناخت دقیق این دو روش برای هر صادرکننده، بازرگان یا صاحب کسب‌وکاری ضروری است. در این نوشته از پترو آکادمی، به زبان ساده ولی دقیق، به بررسی کامل تفاوت‌ها، فواید و موارد استفاده هر یک از این دو راه می‌پردازیم.

برای دریافت راهنمایی و آموزش‌های تخصصی در زمینه بازرگانی، صادرات و چگونگی تبدیل شدن به یک بازرگان موفق، با ما در تماس باشید.

پلن‌های ما

تماس با ما

صادرات قطعی؛ مسیر دائمی خروج کالا از کشور

وقتی کالایی از کشور خارج می‌شود تا در بازارهای خارجی به فروش برسد یا در مقصد نهایی مورد استفاده قرار گیرد، به آن صادرات قطعی می‌گویند. در این نوع صادرات، کالا پس از انجام تمام مراحل قانونی در گمرک، برای همیشه از مرزهای کشور خارج می‌شود و معمولاً مالکیت آن به خریدار خارجی منتقل می‌گردد. هدف اصلی از این کار، فروش کالا و کسب درآمد ارزی برای کشور است.

صادرات قطعی یکی از پایه‌های مهم اقتصاد ملی محسوب می‌شود، چون علاوه بر افزایش درآمد ارزی، به رونق تولید داخل و گسترش بازارهای بین‌المللی کمک می‌کند. هر شرکت تولیدی یا بازرگانی که بخواهد در بازار جهانی فعالیت داشته باشد، باید مراحل صادرات قطعی را به خوبی بداند.

در این روش، صادرکننده باید مدارک لازم مانند کارت بازرگانی، فاکتور فروش، اظهارنامه صادراتی، گواهی استاندارد یا بهداشت (در صورت لزوم) و دیگر مجوزهای مربوطه را به گمرک ارائه دهد. پس از بررسی مدارک و بازرسی کالا، گمرک اجازه خروج کالا را صادر می‌کند و فرآیند صادرات قطعی به پایان می‌رسد.

مزایای صادرات قطعی

کسب درآمد پایدار از ارزهای خارجی برای کشور و شرکت‌ها
فرصت گسترش کسب‌وکار در بازارهای جهانی
بالا بردن اعتبار نام تجاری و موقعیت اقتصادی در دیگر کشورها
دستیابی به فناوری‌های نو و بازارهای تازه با همکاری در زمینه صادرات

اما این راه، بدون مشکل نیست. شناخت قوانین گمرکی کشور مورد نظر، رقابت سنگین، تغییرات قیمت ارز و هزینه‌های جابه‌جایی کالا، بخشی از چالش‌هایی هستند که در صادرات باید با برنامه‌ریزی دقیق و آگاهی کافی از آنها گذر کرد.

صادرات موقت؛ راهکاری برای فعالیت های کوتاه مدت و خاص

به غیر از صادرات دائم، روش دیگری به نام صادرات موقت نیز وجود دارد. در این روش، کالا برای مدت محدود و با هدفی معین از کشور خارج می‌شود و پس از پایان آن کار، باید دوباره به کشور بازگردانده شود. هدف اصلی در اینجا فروش کالا نیست، بلکه مقاصدی مانند شرکت در نمایشگاه‌های خارجی، تعمیرات، تکمیل فرآیند تولید یا آزمایش بازار در کشور دیگر است.

مثلاً، یک شرکت داخلی ممکن است بخواهد محصولاتش را در یک نمایشگاه بین‌المللی در کشوری مانند امارات ارائه دهد. کالاهای ارسالی برای این منظور، تحت مقررات صادرات موقت از مرز خارج می‌شوند و پس از پایان نمایشگاه، باید به کشور بازگردند. نمونه دیگر، ارسال دستگاه‌های صنعتی برای تعمیر یا ارتقا به یک کشور خارجی است که در این حالت نیز از رویه صادرات موقت استفاده می‌شود.

در صادرات موقت، مالکیت کالا نزد صادرکننده باقی می‌ماند و به شخص دیگری منتقل نمی‌شود. گمرک برای اطمینان از بازگشت کالا، معمولاً از صادرکننده تضمینی دریافت می‌کند. این تضمین می‌تواند به صورت وثیقه نقدی یا ضمانت‌نامه بانکی باشد که پس از عودت کالا به کشور، به صادرکننده عودت داده می‌شود.

مزایای صادرات موقت

کاهش تعرفه‌های گمرک در مقایسه با صادرات دائم
قابلیت انطباق و مانور زیاد در تجارت جهانی
فرصت سنجش بازارهای خارجی قبل از شروع رسمی فعالیت
بهره‌مندی از دانش فنی، خدمات یا ماشین‌آلات خارجی بدون الزام به فروش محصول

حتما بخوانید: منظور از صادرات نامرئی چیست؟ (کلیک کنید)

تفاوت میان صادرات قطعی و موقت

هر دو روش فرستادن کالا به خارج از کشور، در نهایت هدفی یکسان دارند: خارج کردن کالا از مرزها. با این حال، اساس و شیوهٔ کار آنها با هم متفاوت است.

قوانین و تشریفات گمرکی

قوانین گمرکی ایران برای دو نوع صادرات، مقررات شفافی دارد. بر اساس این قوانین، صادرات قطعی به معنای خارج کردن کالا از مرزهای کشور برای فروش یا استفاده در کشور دیگر است. صادرات موقت نیز به معنای خارج کردن کالا برای مدت زمان مشخص و با هدفی معین است که پس از پایان آن مدت، باید دوباره به کشور بازگردانده شود.

برای انجام صادرات قطعی، نیاز به کارت بازرگانی، اظهارنامه گمرکی، فاکتور معتبر، مجوزهای مربوطه و پرداخت هزینه‌های گمرک است. اما برای صادرات موقت، صادرکننده باید اظهارنامه مخصوص صادرات موقت، مدارکی که مالکیت کالا را اثبات کند و تضمینی برای بازگرداندن کالا ارائه دهد.

اگر کالایی که به صورت موقت صادر شده است در زمان تعیین شده بازگردانده نشود، گمرک می‌تواند حقوق و عوارضی مانند صادرات قطعی را دریافت کند و صادرکننده تابع قوانین صادرات دائم خواهد شد. به همین دلیل، رعایت دقیق زمان‌بندی و آگاهی از مقررات گمرکی برای جلوگیری از ضررهای احتمالی بسیار مهم است.

انتخاب روش مناسب برای صادرات

انتخاب بین صادرات دائم و موقت به هدف شما، جنس کالا و وضعیتتان به عنوان صادرکننده بستگی دارد. اگر قصد فروش کالا و دریافت درآمد ارزی دارید، صادرات دائم بهترین راه است. اما اگر کالا برای استفاده‌ی کوتاه‌مدت، تعمیر یا نمایش در یک نمایشگاه خارجی فرستاده می‌شود، صادرات موقت انتخاب مناسب‌تری خواهد بود.

در این تصمیم‌گیری باید مواردی مانند بهای کالا، هزینه‌ی حمل‌ونقل، مدت زمان ماندن کالا در خارج، امکان فروش آن در کشور دیگر و مقررات گمرکی کشور مقصد را نیز در نظر بگیرید. صادرکنندگان با تجربه معمولاً قبل از انتخاب نوع صادرات، با مشاوران گمرکی یا متخصصان بازرگانی بین‌الملل گفت‌وگو می‌کنند تا از تمام قوانین و روال‌های اداری مطلع شوند.

سخن پایانی

هر دو روش صادرات دائم و موقت، نقش کلیدی در گسترش تجارت جهانی دارند. صادرات دائم به رشد اقتصاد و جذب درآمد ارزی منجر می‌شود، اما صادرات موقت این امکان را فراهم می‌کند تا برای مدت محدودی در بازار خارجی حاضر شوید، محصول خود را آزمایش کنید و از خدمات بین‌المللی استفاده نمایید. با این حال، برای موفقیت در این مسیر، داشتن آگاهی و تجربه‌ی کافی درباره قوانین گمرکی، مقررات جهانی، بازاریابی بین‌المللی و مدیریت قراردادها ضروری است. در این زمینه، همکاری با یک گروه متخصص می‌تواند تعیین‌کننده پیروزی یا ناکامی شما باشد.

اگر قصد دارید وارد عرصه صادرات شوید یا فعالیت‌های تجاری خود را توسعه دهید، همین حالا با پترو آکادمی تماس بگیرید و از مشاوره تخصصی و رایگان اولیه در زمینه بازرگانی و صادرات بهره‌مند شوید. این مجموعه با سال‌ها سابقه در حوزه تجارت، صادرات و آموزش کارآفرینی، آماده است تا در تمام مراحل همراه شما باشد. مشاوران ما با دانش تخصصی و آشنایی کامل با فرآیندهای بین‌المللی، راه صادرات را برای شما آسان‌تر، سریع‌تر و مطمئن‌تر می‌کنند.